KENE İLE İLGİLİ YANLIŞ BİLGİLER
KENE İLE İLGİLİ YANLIŞ BİLGİLER
Ülkemizde
ilk olarak 2002 yılında Kırım Kongo Kanamalı Ateşi virüsü bulaştıran
kene ısırmaları her geçen gün artış göstermektedir. Bugün itibariyle Türkiyede
140 kişinin hayatını kaybettiği kene vakasının yıllara göre dağılımı
2002- 2003 yıllarında vaka sayısı 150 iken, ölüm sayısı 6
oldu
2004′te vaka sayısı 249, ölüm oranı 13,
2005′te vaka sayısı 266, ölüm oranı 13,
2006′da ise vaka sayısı 438, ölüm oranı ise 27.
2007 ve 2008′de ise özellikle vaka sayılarında büyük artışlar yaşandı.
2007′de 717 olan KKKA vakası
2008′de bin 315′e yükseldi. 2007′de 33 kişi KKKA’dan hayatını kaybederken
2008 yılında 135 kişi hayatını kaybetti.
2009 yılının ilk 5 aylık döneminde ise ölü sayısı 5
Yukarıdaki rakamlardan da görüldüğü gibi ölüm sayısı
küçümsenmeyecek ciddi rakamlar. Terör olaylarında verdiğimiz şehitlerin, Deprem
felaketlerinde kaybettiğimiz insanların sayısıyla kıyasladığımızda Kene sorununu
bir doğal afet ve Kene terörü olarak adlandırabiliriz.
Geçmiş yıllarda kullanılan “Kanserden korkma geç
kalmaktan kork” sloganını Keneyle yaşamaya alışmak zorunda kaldığımız günümüze“KENEDEN
KORKMA GEÇ KALMAKTAN KORK” uyarlanması gerekiyor çünkü kene ısırığı ile
hayatını kaybedenlerin büyük çoğunluğu sağlık kuruluşuna ya ğeç gitmekten yada
hiç gitmemekten dolayı hayatlarını kaybediyor.
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı ile ilgili kamuoyunda yanlış bilinenleri
anlatan Prof. Dr Zati Vatansever, önemli açıklamalarda bulundu. Yozgat’ta
keklik, domuz, tavşan gibi hayvanları avlayarak kene araştırması yaptığını
anlatan Vatansever, “Halk arasında keneyle ilgili çok sayıda yanlış bilinen konu
var” dedi.
Prof. Dr Vatansever yanlış bilinenleri şöyle sıraladı.
- Nereden çıktı bu hastalık, keneler neden bu kadar arttı?
Hastalık eskiden de vardı fakat biz bunu bilmiyorduk. Az sayıda da ortaya
çıktığı için farkına varılamıyordu. Birden bire çok sayıda çıkınca farkına
vardık. Bu gibi salgınların ortaya çıkışında her zaman yaban hayvanı ve buna
bağlı olarak virüs taşıyan kene sayısının artışı ile ilgilidir. Türkiye’de
azımsanmayacak boyutlarda bir ekolojik rejenerasyon var. Gerek ormanlaşma
çalışmaları gerekse kendiliğinden ortaya çıkan çalılık alanlar yaban hayvanı
sayısını arttırmaktadır. Buna ek olarak köylerden göç vardır. Tarım arazileri
işlenmediği ve parçalı arazı yapısının oluşumuna neden olduğu için yaban
hayvanları ve keneler için uygun ortamlar oluşmaktadır. 1990′lardan beri oluşan
ekolojik rejenerasyona dikkatlice bakılırsa bir çok şeyi anlamamamız daha kolay
olacaktır.
- İlaçlama yapıldı kene sayısı artacak”
Bunun bir bilimsel dayanağı olmadığı gibi yaşadığımız KKKA gerçeği ile de
ilgisizdir. Hastalığın görüldüğü 1500 kadar köyün hiç birinde çevre ilaçlaması
yapılmadığı gibi, çiftçiler tarlalarında zirai mücadele amaçlı ilaç bile
kullanmamaktadırlar. İLAÇLAMA KENE SAYISINI ARTIRMAZ SADECE YANLIŞ İLAÇLAMA
ÇÖZÜM OLMAZ
- Keneyi kendi çıkardı o yüzden öldü
Hastalık oluşumu keneyi nasıl çıkarttığınız çıkartmadığınızla değil, kenenin
sizden kaç gün kan emdiği ile ilgilidir. Keneyi 6-12 saat içinde çıkartırsanız
hastalanma olasılığı en düşük seviyededir. Geciktiğiniz sürece kene size artan
miktarda virüs vermeye devam edeceği için hastalanma riskiniz artar. Keneyi
çıkartmak için uzman olmaya gerek yok. Elinize bir eldiven giyin, yoksa bir
naylon parçası veya bez de kullanabilirsiniz. Keneyi deriye tutunduğu en yakın
yerden parmaklarınızla tutup yavaş ve sabit kuvvetle çekin, çıkacaktır. Ağız
organellerinin deri içinde kalması bir hastalık riski teşkil etmez, bunları ağaç
kıymığı batmış gibi değerlendirin.
- Kendiniz çıkarırsanız keneyi kusturursunuz ve hastalanırsınız
Kenelerde “kusma” olarak adlandırılan mekanizma farklıdır. Keneyi mekanik olarak
sıktığınızda kusmaz. Dolayısıyla keneyi tutup çekmeniz onun kusmasına neden
olmaz. Keneyi çıkartırken yapılmaması gereken şey üzerine çeşitli maddeler
dökmek veya yakmaktır. İşte bunlar keneyi kusturabilir.
- Keneyi çıkartırken ağız içerde kalırsa hastalanırsın
Kenenin ağzında salgı bezi yok, dolayısıyla kopmasının bir hastalık riski
oluşturması beklenemez. Bunu ağaç kıymığı gibi algılayıp ona göre değerlendirmek
gerek.
- Gidin doktor çıkartsın
Kendiniz hemen çıkartın sonra istiyorsanız doktora gidip bilgi verin. Çıkartma
konusunda kendinize güvenmiyorsanız yine doktora gidebilirsiniz.
Unutulmaması gereken tek şey: Sizi kene tuttuysa 10 gün boyunca
ateş ve kırgınlık yönünden kendinizi izleyin ve kuşkulandığınızda hemen doktora
gidip bilgi verin. Özelikle kırsal alanda çalışan insanlar bu gibi belirtileri
ilk başlarda önemsememekte ve geç kalınıyor.
